Eñaut+Muerza

Ura izaki guztietan behar beharrezkoa den elementua da, izaki bizidun guztiak, animaliak, landareak…ura behar-beharrezkoa dute bizitzeko. Biziaren sorrera ere uretan eman zen lehen aldiz eta gero joan ziren izaki bizidunak lehorreratzen. Elementu hau ezinbestekoa bizirik irauteko eta esan beharrik ere ez dago bera gabe ezingo ginateke bizi. Askok esango dute jan gabe ere ezin garela bizi baina gauza zera; jan gabe hiru aste iraun ditzakegu baina edan gabe ezingo genuke aste bat baino gehiago iraungo. Gizakiaren osagaiak ikusten hasten bagara zera ohartuko gara %60-%70 inguru ura garela. Ur hau bi modutan aurkitu dezakegu; intrazelular moduan (ura zelulen barruan dago) eta extrazelular moduan (gure barnean baina zeluletatik kanpo dagoena). Urak funtzio garrantzitsuak ditu gure gorputzean: gure gorputzean, proteina eta gatz mineralek sortutako presio osmotikoa erregulatzea. Gorputzeko tenperatura erregulatzea Atsedenean gaudenean edaten edo hartzen dugun ur kantitate galtzen dugunaren antzekoa da. Edaten dugun ur kantitatea jaten ditugun elikagaiak, edaten ditugun edariak eta prozesu metabolikoetatik sortzen diren hondakinen araberakoa da. Askok diote egunean 1,5-2 litro ur edan behar direla osasuntsu egoteko baina beste batzuk diote giltzurrunei lan gehiegi eginaraztea luzerako kaltegarria izan daitekela. Horregatik kirola egitean metabolismo energetiko ere handitu egiten da, prozesu honen ondorioz gorputzak sortzen duen ur metaboliko kantitatea ere handitu egiten da. Kirola egitean gorputzeko berotasuna igo egiten denez uraren galera ere handiagoa da beroa erregulatzeko erabiltzen baita izerdiaren bidez. Faktore asko daude; kirolaren iraupena, tenperatura, giroko hezetasuna, eguraldia eta egiten den kirolaren intentsitate maila. Ura galtzean errendimendua jaitsi egiten da baina hori ez da okerrena, ura galtzearen ondorioz “bero kolpea” jasan daiteke eta honek heriotzaraino eraman dezake pertsona. Entrenamendu eta kirol askok uraren galera handia dakarte eta urarekin batera gatz mineralak, hauek dira ezagunenak; potasioa, bere faltak ahultasun muskularra, apatia eta lo egiteko gogoa eragiten ditu. Beste mineraletako bat magnesioa da, kirolari bati hau falta bazaio kalanbreak, gogortasun muskularra eta espasmoak eragiten ditu. Ur faltagatik burdina ere falta izan daiteke baina honen galera burdina hartuz ekidin daiteke. Egarria daukagunean edan egiten dugu, hipotalamoa da egarria daukagunean gorputzari ura edateko esaten diona baina ez ditu gure beharrak zehatz meatz asetzen horregatik kirola egiten hasi aurretik komenigarria da egarririk eduki ez arren ura edatea. Kirola egin ondoren galdutako ura errekuperatzeko ura bakarrik edaten badugu ia edan bezain laster kanporatuko dugu gernuaren bidez, horregatik zenbait zientzialarik egindako ikerketen arabera komenigarria da urarekin batera gatz mineralak eta karbohidratoak hartzea, hau da ura gatz mineral eta karbohidratoekin nahastuta. Gaur egun kirola egin ondoren oreka lortzeko gehien erabiltzen diren karbohidratoak hauek dira; glukosa, sakarosa, dextrina eta maltodextrina. Kirolaria entrenatzen ari denean edo lehiaketa batean parte hartzen ari denean gogorarazi behar zaio 15-20 minuturo ura edan behar duela ez dela bere egarri gogoarekin fidatu behar.
 * URAREN GARRANTZIA **
 * ZENBAT LIKIDO GALTZEN DA KIROLA EGITEAN? **
 * LIKIDOAK BERRESKURATZEA EDO BEREZARTZEA **