23)Lehenengo+mailako+epo

Eritropoyetina edo lehenengo mailako EPOa bezala ezagutzen den sustantzia, hormona glikoproteika bat da. Sustantzia honen %90a, giltzurrunengatik produzitua izaten da eta beste guztia urdailaren laguntzaz egiten da. Eritropoyetina honek Epor izenez ezagutzen diren zelula batzuez nahastean parte hartzen du.

Eritropoyetinaren produkzioa oxigeno murrizketarekin bat etortzen da zelula insterstizial peritubularren laguntzaz. Noradrenalinak, adrenalinak eta beste prostaglandina batzuek EPO izenez ezagutzen den sustantzia errazago sortzen dute. Giltzurrunetan sortutako eritropoyetina honek, medula oseako ama zelulak igurzten ditu eritrozito edo globulu gorriak izenez ezagutzen diren hauek produkzioan handitzeko. Eritropoyetina honen burmuineko eta sabeleko ondorioak oraindik ez dira aztertzera iritsi.

EPOa sustantzia dopantetzat dutenez, galarazita dute kirolariek mota hauetako sustantziak hartzea honek erresistentzia handitzen baitu. EPOrengatik positibo ematen duten kirolari gehienek guztiek ez esatearren, masa eritrozitarioa igotzean gertatzen da honekin kirolariari emaitza hobeak lortzen utziz. Batzuetan, jendeak, eritropoyetina falta izaten du eta honen adibide garbitzat beraien erresistentzia da. Iraupen luzeko probetan oso erresistentzi gutxikoak izaten dira pertsona hauek eta maiz Anemia ere izatera iristen dira. Pertsona hauei zenbait kasutan eritropoyetina sartu behar izaten diete. Gaur egun Lehenengo mailako EPOa edo EPO normala, zahar xamar geratu dopin kontuan ibiltzen diren bai mediku eta kirolarientzat eta ez dute erabiltzen jada kontrol guztietan positibo ematen baitu baina oraindela urte gutxi gure gorputzak erresistentzi handiago lor zezan erabiltzen zen sustantzia honek gaur egungo odol transfusioa edo hirugarren mailako EPOa bezain erabilia izan zen.

Gorka Etxeberria