BURDINA

m Mikromineral bat da eta gure gorputzarentzat ezinbestekoa da. Funtzioa: Burdinaren lana hemoglobina eta globuxka gorriak sortzea da, gainera, organismoaren aktibitate entzimatikoan laguntzen du, hau da, metabolismoaren erreakzio kimikoak sortzen laguntzen du. Hemoglobinak, odoletako oxigenoa arnasketa katetik garraiatzen du. Mineral honen erreserbak gibelean eta osea muinean aurkitzen dira. Eguneroko dosia: Eguneroko dosiak hauek dira burdinaren kasuan. 8 edo 11 mg egunean hartu behar dira, emakumeetan %50 gehiago hartu behar da, baita gizonezko kirolarietan, emakumezko kirolarietan 20/25mg egunean hartzea komeni da. Dosi hauek ez badira hartzen pertsona batek anemia izeneko anomalia bat jasan dezake, hau da, burdina ez badu janarietan kontsumitzen ezingo ditu globuxka gorriak sortu eta horrela hauen maila jaisten joango da eta kirola egiterakoan adibidez azkarrago nekatuko gara, gorputzean azido laktiko gehiago izango baitugu. Burdina eskasia bereziki larria da, adituen ustez, adin ugalkorrean dauden emakumeetan, eta hala ere ia emakume horien %50ak izaten du era horretako anemia. Badaude burdina xurgatzeko lagungarriak adibidez C bitamina, azido organikoak, haragietako proteinak eta A bitamina.

Zer egin anemiaren aurka:
Eguneroko elikaduran burdinetan aberatsak diren jakiak sartzea, erraz xurgatzen den burdina ematen diguten jakiak (haragi gorriak, gibela, arrautza gorringoa edo arrain urdina). Bestalde, laranja kontsumoa ere biziki gomendatzen da, bai laranja osoak edo baita laranja zukua ere, mineral horren absortzioa erraztu egiten baitute.

Kontrako eraginak: Burdin gehiegi hartzea ere txarra da, adibidez 6 urte beherako umeentzako (toxicidad aguda) izeneko gaitz bat sor dezake. Burdina gaizki irentsi izateak, botakagurea, beherakoa, sabeleko mina, arnasteko zailtasunak, koma edota heriotza sor ditzake.

=**IÑIGO ETXARRI.**=

Burdina: Burdina gehiena hemoglobinan dago (odoleko globulu gorrietan) eta gainerakoa gibelean eta bizkar-muinean. Hemoglobinak oxigenoa biriketatik zeluletara garraiatzen du eta oxigeno-biltegi ere bada muskulotan. Horregatik burdina nahiko ez dugunean oxigeno-garraio eta -bilketa ongi gertatzen ez direnez, sentitzen den sintoma bat nekea eta ahuleria da. Emakumeek gizonek baino burdina-behar handiagoa dute, hilekoarengatik. Burdina janarietan bi modutara aurki dezakegu: hemo forman (bereziki animali jatorriko produktuetan, esnean izan ezik); eta landare-janarietan azaltzen den ez-hemo forman: lekadunak, barazki berdeak, zereal integralak… Hemo formakoa ez den burdina horren zurgapena errazteko, beharrezkoa da janari hauen ondoren C bitaminan aberats diren fruituak hartzea: laranja, marrubia, kiwia, etab. Debora - ==** HIERRO: Elemento quimico .simbolo Fe.numero atómico 26 y peso a tomico 55.847.El hierro es el cuartoi elemento más abundante en la corteza terrestre (5%).Es un metal maleable,tenaz,de color gris plateado y magnético.Los cuatro isótopos astables ,que se encuentran en las naturaleza,tienes las masas 54,56,57 y 58.Los minerales principales son la hematita.Fe2 O3, y la limotita.Fe2 O3.3H2O.Las piritas.FeS,y la cromita Fe(CrO2),se explotan como minerales de azufre y de cromo ,respectivamente.El hierro se encuentra en muchos otros minerales y está presente en las aguas freáticas y en la hemoglobina roja de la sangre. **==
 * 1) Oinarrizko elikagaiak
 * PAOLA **
 * PAOLA **