Selenioa

**SELENIOA** Selenioa, grezieraz ilargiaren esanahia duen elementu kimikoa, antioxidantea da baita ere. Bere egitura sinplean, kolore gris metalikotik beltzera doan kristal hexagonalak bezala ikus daitezke, baina normalean, sulfuroak edo zilarra, kobrea, beruna edo nikela bezalako mineralez lagundurik aurkitzen da. **Funtzioak:** Gaixotasun kardiobaskularretatik babesteaz gain, sistema inmunologikoa pizten du. Horretaz aparte, minbizia sendatzen laguntzeko gai omen da eta mediku askok gomendatzen omen diete kimioterapiak kalte txikia egin dien pazienteei. Mutilek ere jasotzen dute selenioaren indarra espermatozoideen formazio eta mugikortasunean esku hartzen bai du antioxidante honek. Azaleko arazoak tratatzen laguntzen du, gainera, elastizidade falta denean, adinarekin agertzen diren mantxak kentzeko, kaspa arazoekin... erabiliz ahaztuta geratzen dira pixka baterako arazo txiki baina molestagarri hauek. Eta ez dira selenioarenak funtzio hauek bakarrik, beste erabilera batzuk ere baditu eta. **Non aurkitzen da?** Ez dugu hurrutira joan behar ogia, zerealak, arraina, haragia, harrautza, brokolia, buru-aza, apioa, baratxuria, zereal integralak, garagar-legamia, barrengorriak, tipula, fruitu sekoak... erosteko, eta behin hauek eskuan ditugula, ez dugu selenio faltaz larritu beharrik jangai guzti hauen artean nahikoa izango dugu eta. **Eguneroko dosia:** Egunean zehar, 50 mikrogramotik 70era bitarte selenio artzea aholkatzen da, izan ere, ATSDRek (Agencia para Sustancias Tóxicas y el Regristo de Enfermedades-ek) adierazi duenez, gorputzeko kilo bakoitzeko seleniozko 5 miligramo baino gehiago hartzeak osasunean kalteak eragingo lituzke. Lehenengo gaitzak goragalea, gorakoa eta beherakoa dira eta dosi handiegia hartu ez gero, selenosis gaixotasuna arrapatzeko arriskuan gaude. Gaixotasun honen lehenengo ondorioak ilea galtzea, azkatzalak erraz haustea eta beheko gorputz-adarraren nolabaiteko lokartzea dira. Nahiz eta selenio kopururik handiena jakien bidez lortzen dugun, urak ere badu substantzia honen kantitate txiki bat. Gertatu ohi da herrialde batzuetan ur honek behar dena baino selenio gehiago izatea eta beraz, ur hau edaten duen jendea gaindosi batez gaixotzea. Eta gauza bera gertatzen da selenio kopuru handia duten lurrekin ere, bertan landatzen diren fruituek eta bertatik jaten duten animaliek selenio kopuru handia izango dute gorputzean barrena. Eta zer gertatuko litzateke lurrak selenio kopuru gehiegi beharrean gutxiegi edukiko balu? Hau da, zer gertatuko litzaioke gorputzari behar dena baino selenio kopuru txikiagoa hartu ez gero? Txinako hainbat lurraldetan, lurreko selenio kopurua txikia den herrialdeetan, behar beste baino selenio gutxiago hartu du jendeak. Honek, bihotzeko arazoak eta muskuluetako minak ekarri dizkie bertako biztanleei. Hala ere, kontu handiagoa izan behar da denbora gabeko erditzetik jaio diren haurrekin, izan ere, beste umeak baino infektaberagoak izan daitezke selenioarekin. Irati Otamendi Urbiztondo.